Pipo Ağızlıkları devam yazımızın bugünkü bölümü. Ağızlık konusunda bildiğiniz gibi genel bir kafa karışıklığı var. Hatta benim gibi hem amatör hem de profesyonel pipo üreticileri arasında bile bazen sert tartışmalar yaşanmakta. Malzemelerin tam olarak tanınmaması ya da ülkemizde rahatlıkla elde edilememesi sonucu ağızlık malzemelerinde bir anlaşmazlık olabiliyor. Ümit ediyorum ki bu yazıdan sonra bir çok konu açıklığa kavuşur.  Çok çeşitli malzemelerden yapılan ağızlıklar şekil olarak birbirinden ayrılır. Fakat şu anda şekillerini değil öncelikle ağızlıkları oluşturan malzemeleri inceliyoruz  ki bunlar;

  • Ebonit (Vulcanite)
  • Akrilik (Lucide)
  • Boynuz

Farklı malzemelerden elbette ağızlık üretimleri yapılıyor kehribar, ağaç, bakalit  vs. gibi ancak çoğunlukla işlenen malzemeler bizim asıl hedefimizde ki malzemeler. Buyurun incelemeye başlayalım.

Ebonit (Vulcanite)

Yaşı benimle yakın olanların ortaokul fen bilgisi dersinde ki statik elektrik deneylerinden hatırlayabileceği madde. Hani uzun bir çubuğu yün kumaşa sürteriz de o çubukta kağıt parçalarını toplar ya. İşte o çubuk Ebonit. Ne yapıyoruz doğruca laboratuvar malzemeleri satanlara gidiyoruz. Şaka şaka. Ham kauçuğun vulkanizasyonuyla elde edilen %30-50 kükürt içeren bir tür sert siyah lastik.

Asit ve alkollere karşı da dirençli olduğundan ve yalıtkan olduğundan sanayide pek çok yerde kullanılmaktadır. Akümülatör kutusu, tarak, düğme, bowling topu ve süs eşyaları yapımında kullanılır. Hatta bir çok ülkede klarnet ve türevi nefesli sazların ağızlık yapımlarında da kullanılır.

Ebonit, Charles Goodyear tarafından elde edilen çok sert kauçuk için bir marka oldu. Doğal kauçuk dışında ebonit yaklaşık% 25 ila% 80 kükürt ve keten tohumu yağı içerir. Vulkanize edildiği için bu olaya atıfta bulunmak için adı Vulcanite (Vulkanayt) olarakta geçmektedir.

İşlemesi kolaydır.  Kalitesi düşük ağızlıklar için asitik bir tat vermesi doğaldır. Kauçuk olduğu için araç lastiklerinde olduğu gibi ısınma ve soğuma etkisi ile zamanla niteliğini kaybeder. Ancak lastiklerden bir farkı vulkanize edilerek sertleştirildiğinden zaman kıyası yapılamaz. Hava ve nemle teması oksidasyona sebep olduğu için sararma yapabilir. En nihayetinde sertleştirilmiş olsa bile kauçuk alt yapısı olduğundan diş izi, ezilme, çizilmeye fazla dayanıklı değildir.

Az çok terimleri bilenlerin abi Cumberland var o ne dediklerini duyar gibiyim. Tam olarak Ebonit ile aynı malzeme olup sahte ağaç görüntüsü verilmiş olan malzeme ise Cumberland olarak adlandırılıyor. Artık Ebonit pembeden, kırmızıya, siyahtan turuncuya her renkte ve her türlü karışık girift desenlerle üretilebiliyor.

Akrilik (Lucide)

Gelelim en çok kafa karıştıran duruma hoş geldiniz. Akrilik bileşikler, sentez yoluyla elde edilen plastik, reçine ve yağların genel adı. Kullanılan akrilik, bileşiğin türüne ve prosesin şartlarına bağlı olarak, sert ve saydam, yumuşak ve esnek katılar veya yapışkan, koyu kıvamlı sıvı ürünler elde edilebilir. Kalıplanmış yapı malzemeleri, optik gereçler, mücevherat, yapıştırıcılar, kaplama malzemeleri ve dokuma elyafı gibi çeşitli bileşiklerin hammaddesi akrilik bileşiklerdir. Mesela orlon ve akrilan, akrilik ipliklerin, pleksiglas da cam benzeri akrilik maddelerin ticari adıdır.

Genellikle ülkemizde kullanılan akrilik ağızlıklar reklam sektöründe kullanılan tabela mazlemeleri ile aynı olup pleksiglas malzeme ile aynıdır. Herhangi bir raklam malzemesi satan yerden uygun kalınlıkta ki pleksiglas ile ağızlık imal edilebilir. Ancak iş yurtdışından malzeme almaya gelince kafalar karışıyor.

Hemen hepsi aynı sınıf ürünler olunca arada ufak tefek farklılıklar oluyor. Bizde reklam malzemeleri arasında bulabileceğiniz malzeme pipo malzemesi satanlarda Lucide adı altında bulabiliyoruz. Akrilik dediğimiz zaman ise daha farklı bir malzeme gelmekte. Lucide daha plastikimsi bir yapıda olduğundan yapım asnasında ısı ile genleşme yapabiliyor. Şöyle ki 2 mm lik bir matkap ucu ile delmeye başladığınızda nihayetinde y 2,5 mm ya da 3 mm’ye ulaşabiliyorsunuz. Talaşı ise kalemtıraşdan çıkan talaş gibi oluyor. yurtdışından akrilik olarak sipariş edilen ürün ise genleşme yapmıyor ve toz gibi bir talaşı çıkıyor.

Kimyevi olarak arasında ki farkı bilmiyorum yaptığım araştırmalarda çeşitli moleküler farklar arasında birçok polymer gruplarına rastladım.

Farklı renklerde ve desenlerde olan Akrilik grubu birçok ağızlık çeşidi vardır. Yapısı gereği sert iz bırakmayan kolay temizlenen ve aşınması zor bir materyaldir. Sıklıkla tercih edilme sebebidir. Benim kişisel tercihimde akrilik yönündedir.

Boynuz

Hayvanların boynuzların yapılır. Yapılırken hani dişçide dolgu yapılmak için oyulan diş kokusu vardır ya onun gibi bir koku yayar. Çok fazla talaş atar. Görsel olarak hoş dursa da gerek fiyatı gerekse işlenmesi açısından çok fazla tercih edilmez. Daha çok sisleme için halka yapımında kullanılır.

Kullanmadım ama kullanan bir iki kişiden duyduğum akrilik ya da ebonit gibi tutucu değil daha kaygan bir yapıya sahip olduğu için diş ile ağızda tutmak zormuş. Günümüzde genellikle prestij pipolarda kullanılmakta. Firmaların üst kalite koleksiyon serilerinde ya da Morta gibi pahalı ağaç pipolarda tercih edilmekte.

Genellikle Bufalo, Geyik, Yak Öküzü gibi hayvanların boynuzları tercih edilse de arada Fildişi gibi ürünlerin kullanılmış olduğunu biliyorum. Organik bir ürün olduğundan yine zaman içinde ağızlığın emzik kısmı diş izlerine maruz kalabiliyor ve yumuşama yapabiliyor.

Bu yazımızdan sonra geliyor sıra son yazımız olan Pipoda Boya ve Cila.

Dumanınız soğuk kalsın.

Serkan Ozseyhan
Serkan Ozseyhan
1975 yılında Ankara'da doğdum. İlk okulu Dr. Reşit Galip ilkokulunda ortaokulu Mimar Kemal Lisesinde okudum 1990 senesinde İstanbul'a taşındım. Liseyi Beyoğlu Fındıklı Lisesinde tamamladım. 1993 - 1997 yılları arasında Alanya'da yaşadım. Daha sonra tekrar İstanbul'a geri döndüm. Pipo içmeye 2010'da başladım. 2012 senesinde hobi amaçlı pipo yapmaya ise başladım. Daha sonra hobiden çok yaşam biçimi haline gelince kendi adımla pipolarımı yapıp satmaya başladım. Son 9 senedir Bodrum'da yaşıyorum. 2009 senesinde evlendim 2011 yılında Batıkan ismini verdiğimiz bir oğlumuz oldu. Hala yaşamaya ve daha iyiyi yapmaya uğraşıyorum.

2 Comments

  1. ayhan aslan dedi ki:

    Merhaba Öncelikle verdiğiniz bilgiler ve iyi niyetli paylaşımlarınız için teşekkür ederim, akrilik desenli renkli cubukları nereden temin edebiliriz ??

    • nişan nişan dedi ki:

      ÇOK YARARLI BİGİLER ALDIM ÖNCELİKLE TEŞEKKÜR EDERİM.BEN DOKTORUM AMA HOBİ OLARAK PİPO YAPMAYA ÇALIŞIYORUM.EBONİT VE DESENLİ AKRİLİK AYRICA GÜL AĞACI NERDEN TEMİN EDEBİLİRİM İLGİNİZ İÇİN PEŞİN TEŞEKKÜRLER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.