Pipoda Boya ve Cila diyerek seri yazımızın geldik sonuna. Şu ana kadar ümit ediyorum ki yazılarımızdan keyif almışsınızdır. Son olarak boya ve cila konusuna dilim döndüğünce aktarmaya çalışacağım.

Boyalar

tozboyaPipo boyanırken alkol bazlı boyalar seçilir. Şekili verilen ve zımparalama işlemi belirli bir safhaya gelen ürünler alkol bazlı boyalar ile boyanır. piponun durumuna göre damar ya da kuş gözü desenleri belirginleştirilecekse istenilen renk 2-3 kat atıldıktan sonra özel polisaj macunları ve zımpara ile tekrar kalın boya silinir. Ve en son nihai renk ne karar verilirse bu boyanın uygulamasına geçilir. Alkol bazlı seçilmesinin nedeni ise, sentetik ya da selülozik boyalar gibi ısı teması ile kabaran çatlayan boyalar olmamasıdır. Alkol bazlı boya uygulaması yapıldıktan sonra piponun bu boyayı emmesi ve alkolün atılması için yakılarak kurutulur. (Bildiğiniz çakmak çakılır Türkçesi)

Alkol bazlı Deri boyası yurtdışında tercih edilir. Ülkemizde alkol bazlı toz boyalar da bulanabilmekte. Saf alkol ya da ispirto ile hazırlanan boyalar istenilen renk elde edilince pipoya uygulanır.

Cilalar

Cilalama aşamasına gelmeden bazı ustaların yapmış olduğu bir uygulamadan bahsedeyim. Tripoli. Tripoli zımpara gibi değişik numaralarda bulunan bir malzemedir. Ufalandığında toz, madenî eşya, taş, mermer, cam vb. gibi temizlemeye ve parlatmaya yarayan silisli kayadır.

tripoliSert bir polisaj diski ile uygulanır.

  • Yeşil – Gri Olan 240
  • Beyaz 280
  • Kahverengi 420
  • Kırmızı 500
  • Mavi 1200

Bu işlem sonrasında Shellac ya da Carnauba Wax ile cilalanarak son halini alır pipo.

Shellac Nedir?

Gomalak, diğer adıyla Şellak sarı-kahverengi, ince pulcuklu yapıda olan doğal bir reçinedir. Hindistan ve Birmanya’da akasya cinsi bir ağacın ka­buklarına yapışarak yaşayan, Latin­ce Laccijer İacca adını alan lak böceğinin salgısından oluşur. Lak böcekleri kanatlı ve küçük hayvanlardır. Yapıştıkları ağacın kabuklarını delerek, soymuk borular için­den geçen özsuyunu emerler. Binlercesinin üst üste yapışması ile kendilerini düş­manlardan korumak için bu goma­lak adlı maddeyi salgılarlar. Ağaçların kabuk­ları zaman zaman kazınarak bu madde alınır. Gomalak, termoplastik bir maddedir ve alkolde (Etanol) çö­zünür. Çözelti yüzeye sürüldükten sonra al­kol uçunca, geriye kalan reçinetabakası sürüldüğü yere cilalı bir görünüm kazandı­rır. Bu nedenle gomalaktaki alkollü (çoğun­lukla mavi ispirtodaki) çözelti mobilya cilası olarak kullanılır. Fakat bu cila suya dayanıklı değildir. Gomalak kalıplanmadan önce bazı termoplastikler içine yardımcı bir dolgu maddesi konur. Bu kulla­nış biçimi ile gomalaktan mühür mumu, türlü yalıtkaneşya ve plak yapılır. Bazı boyalara ve laklara da karış­tırılır.

Organik ve doğal olması nedeni ile ağaç üzerinde ki gözenekleri kapatmaz bu nedenle piponun nefes almasını engellemez.

gomalak_cilasi

Piyasada hem toz hem pul hem de hazırlanmış olarak bulunabilir. Hazırlanışı 800cc ispirto içine 80 veya 100 gr.Toz veya pul gomalak koyunuz.Ve golak eriyene kadar bekleyiniz.iyi bir gomalak 2 saatte çözülür. Farklı renklerde gomalak bulunabilir. Pipo yapımında ise mümkün olduğunca şeffaf açık bir renk tercih edilir. Her atılan kat boyayı daha da koyulaştırır.

Carnauba Wax

Gelelim zurnanın zırt dediği yere. Olmazsa olmaz meşhur carnauba cilası. Nedir bu cila? Neden bu kadar kıymetli? Buyrun işte.

Carnauba mumu, Brezilya’nın kuzeydoğu eyaletlerinde yetişen Carnauba (Copernica cerifera) palm ağacının yaprak, tomurcuk ve o bölgeye ait şiddetli iklime karşı kılıç şekilli palm ağacı yapraklarını koruyan toz tabakasından elde edilmektedir. Carnauba palm ağacının tomurcuk ve yaprakları, Eylül-Mart ayları arasında toplanmakta, beraber yığın haline getirilip, güneşte kurutulmaktadır.

Yaprakların harmanda dövülmesiyle mekanik olarak elde edilen toz, rengine göre derecelendirilmektedir. Açık renkli olan tozlar, genç yapraklardan elde edilmektedir. Yapılan birkaç günlük kurutmanın ardından yapraklar, mumsu maddelerin uzaklaştırıldığı, mum tozunun yaprak ve tomurcuktan ayrılma işlemini yerine getiren dövücülere verilmektedir.

En sert doğal mum olarak bilinen carnauba mumu; kırılgan, yapışkan olmayan, parlak bir mum olup, 80-86 oC aralığında ki bir erime noktasına sahiptir. Carnauba mumu; ayakkabı, mobilya, deri, otomobil, zemin gibi çeşitli ürünler, meyve ve şekerleme gibi gıda ürünleri ile krem ve dudak boyaları gibi kozmetik ürünlerinde parlatıcı olarak kullanılmakta, bunun dışında lubrikant fonksiyonuna da sahip olup, karbon kağıdı mürekkebi, koruyucu kaplama, cila, lak, emayeler, mum ve merhemler gibi ürünlerin formulasyonlarında uygulama alanı bulmaktadır.

Pipoda seçilmesinin en büyük sebebi yukarıda okuduğunuz organik oluşu ve çok çeşitli alanlarda farklı amaçlar için kullanılıyor olması. Ahşapa yedirilmesi zor bir cila olup polisaj diskinde daha uzun bir zaman geçirilmesi demektir. Zaman içerisinde piponun ısısı, el ile temas gibi dış etkenlerle gider.  Ve unutmamak gerekir kesinlikle organik BALMUMU DEĞİLDİR.

Balmumu ahşap işlerinde cila olarak kullanılsa bile pipoda ısı ile yapışkan ve mat bir forma girer bu nedenle balmumu Lületaşı Pipo yapımında kullanılırken briar pipo yapımında tercih edilmez.

Pipo Yapım Malzemelerini tanıttığımız bu 5 yazılık serinin sonuna burada geldik. Kısaca nelere değindik.

  1. Pipo yapım malzemeleri yazısı altında Briar (Erica Arborea) nedir bunu işledik.
  2. Alternatif ağaçlar yazımızda ise Briar’a alternatif olan genel kullanımda ki ağaçlara göz attık.
  3. Farklı malzemelerden yapılan pipolara değindik.
  4. Ağızlık materyallerini genel olarak anlattık. Ebonit, Akrilik ve Boynuz ağızlıkları tanıtmaya çalıştım sizlere
  5. ve Son olarak Boya ve Cilalar ile ilgili yazımızı okudunuz.

Sanıyorum ki şu anda pipo hakkında olmasa bile en azından malzemeleri hakkında detaylı bir bilgiye sahipsiniz. İleride de buna benzer konular işlemeye devam edeceğim. Briar’ın hazırlık aşamaları, kürlemeler, piponun anatomisi gibi yazılar ansızın karşınıza çıkacaktır.

Seriyi sabır gösterip okuyanlara sonsuz teşekkür ederim.

Dumanınız soğuk keyfiniz daim olsun.

Serkan Ozseyhan
Serkan Ozseyhan
1975 yılında Ankara'da doğdum. İlk okulu Dr. Reşit Galip ilkokulunda ortaokulu Mimar Kemal Lisesinde okudum 1990 senesinde İstanbul'a taşındım. Liseyi Beyoğlu Fındıklı Lisesinde tamamladım. 1993 - 1997 yılları arasında Alanya'da yaşadım. Daha sonra tekrar İstanbul'a geri döndüm. Pipo içmeye 2010'da başladım. 2012 senesinde hobi amaçlı pipo yapmaya ise başladım. Daha sonra hobiden çok yaşam biçimi haline gelince kendi adımla pipolarımı yapıp satmaya başladım. Son 9 senedir Bodrum'da yaşıyorum. 2009 senesinde evlendim 2011 yılında Batıkan ismini verdiğimiz bir oğlumuz oldu. Hala yaşamaya ve daha iyiyi yapmaya uğraşıyorum.

10 Comments

  1. Metin Can dedi ki:

    Türkiye’de kalıp halinde veya toz halinde Carnauba wax satan yer biliyor musunuz? Selamlar

  2. BAHÇEZAR dedi ki:

    Serkan bey merhaba alkol bazlı toz boyalarını nereden bulabiliriz .Teşekkürler

  3. Ceyhun Uludağ dedi ki:

    Serkan Bey merhaba, geçenlerde no name İtalyan bir briar pipo aldım. Ağızlığı ve gövdesiyle simsiyah çok güzel görünüyordu ancak içime başladıkça hazne altından boyası kabarmaya başladı. Yazınızdan anladığım kadarıyla alkol bazlı olmayan bir boya kullanılmış.. Şu aşamada ne yapabilirim? Boyası değiştirilebilir mi? Evet ise nerede yaptırabilirim? Saygılarımla…

    • Serkan Ozseyhan dedi ki:

      Pipo tamirini İstanbul’da Kenan Ahmet ve Prof Pipe yapıyor. Onlara gönderebilirsiniz. Facebook üzerinden bu isimlerle aratıp ulaşabilirsiniz ustalarımıza.

  4. Adnan Biricik dedi ki:

    Merhaba, öncelikle bilgilerinizi paylaştığınız için teşekkür ederim. Bu ağızlıklar zamanla sararıyor ya da diş izi oluyor. Nasıl bakımını yapabiliriz.
    Cevap için teşekkürler…

    • Serkan Ozseyhan dedi ki:

      Ebonite ağızlıklar zamanla ne yazık ki sararma yapıyor. Ebonite bakım kremleri ile evde ki imkanlarınız ile yapabileceğiniz gibi her zaman bir ustaya verme ihtimaliniz bulunmakta. Diş izleri ise kişilerin kullanımı ile bağlantı bir durum. Ağızlıklar için yurt dışında lastik ürünler mevcut. Ağızlığa takıp o şekilde kullanabiliyorsunuz. Çeşitli yerlerde diş macunu vs gibi öneriler alabilirsiniz. Kısa süreli bazı öneriler iş görse bile ben tavsiye etmem.

      Saygılarımla

  5. Eser dedi ki:

    Serkan bey merhaba, müsait olduğunuzda benim için kafa karıştıran sıralamalar var pipo yaparken sıralama nasıl olmalı bunu paylaşabilirsiniz hangi asamada boya cila şeklinde olursa çok faydası olacaktır teşekkür ederim

    • Serkan Ozseyhan dedi ki:

      Boyayı çift renk, tek renk, rustikleme de ton farkı, damar ortaya çıkartma ya da kusur örtme vs. gibi tonla farklı seçenek sunabilirim. O nedenle youtube’da ki videoları izlemeniz farklı uygulamaları görmenizi sağlayacaktır. Genellikle atraksiyona girmeden tek renk bir boyama zımpara sonrası boya, boyanın fazlasının atılması ve cila seçeneğidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.