arda-inalAşağıda beş merhale halinde anlatılacak olanlar, yalnızca yazarı ve onun gibileri ilgilendirir ve pipoyu yalnızca nikotin haceti giderme vasıtası olarak gören yahut pipoyla gönül bağı kurmayan insanlara hitap etmemektedir. Pipo tüketimine dair derin bir tefekkür ihtiva eden aşağıdaki nesir piponun dostluğu, yarenliği hissiyatından esinlenerek kaleme alınmıştır. Yasaya saygıdan dolayı da şunu belirtmek gerekir ki; işbu nesir tütün tüketimini özendirmek amacı ya da niteliği taşımamaktadır. Tütün fizyolojik sağlığa zararlıdır.

 

 

*       *       *

İnsan neden pipo içer?

Niçin başlar mesela? Çok daha az çaba gerektiren sigara veya daha lüks olan puro gibi ürünler varken neden insan derdi tasası bitmeyen pipoya gönül verir?

Şimdi birileri kalkıp da bana, çoğunlukların zaten hâlihazırda sigara ve puro içtiğinden bahsedebilir. Lakin ben burada salt tütün iptilasından değil, üçünü de bilip de tadıp da tüm ekonomik, sosyal şartlar diğerlerine elverişli olmasına rağmen pipoya meyleden “nitelikli” bir çoğunluktan söz ediyorum. Zira pipo dışardan bakıldığında estetiği veya hoş rayihalarıyla ilk bakışta cazip dursa da zahmet ve masraf olarak algılanarak sıklıkla uzaklaşılan hoş ama zor bir hülya olmaktan öteye gitmemektedir.

 Kısıtlı zamanlarda layıkıyla içilememesi, içilebilmesi için yanında da birtakım araç gereçlere ihtiyaç duyması, dumansız hava sahasına ilişkin kurallar yüzünden günlük tüketiminin zor olması, bakımının ve içiminin dahi ayrı bir bilgi birikimi gerektirmesi ve hele hele Türkiye özelinde tütün tedarikinin zorlukları gibi akla gelen gelmeyen muhtelif menfi evsafıyla ilk evvel yanaşılsa da sonraları kaçılır pipodan. Pipo, kendisinin güzelliklerini görmek için sebat etmeyenlere adeta fazla naz edip âşık usandıran bir sevgilidir.
Peki ya kaçmayanlar için… Nedir, nedendir pipo içmek?

  • İlk ve önyargılı bir bakış itibariyle pipo içmek, gizemdir, egzotizmdir, derinliktir. Sigara içenler hiç ilgi çekmezken, puro içenler sigaraya göre daha çok ama pipoya nazaran daha kısa süreli ve daha sığ bir alakaya mazhar olurlar. Çünkü bütün purolar birbirine benzer ve birbirine benzeyen çağrışımlar uyandırırlar. Hâlbuki… Ne yaptığını bilerek piposunu tüttüren kimse, dış dünya için her daim sıradışıdır. Piposunu tutuştururken etrafa yaydığı kesif duman, piponun estetiğiyle bütünleşir, kibritin her nefeste coşan alevi sıradanlıktan pas tutmuş haletiruhiyelerin de fitilini ateşler. Merak dolu gözlerin kendisini seyrettiğini bilen pipo gibi içicisi de ilgiyi kimseye kaptırmaz; kâh duman halkaları kâh kendine hâkim bir beden diliyle kendileri nezdinde oluşan alakayı güçlendirmek için haleler halinde gizem yayarlar tütünün beyaz dumanıyla birlikte.

Bunu yapmak için pipo içilmez hâlbuki. Yukarıda anlatılan bütün bu haller, pipo içmenin sebebi değil, doğal bir sonucudur.
Egzotizm, piponun mütemmim cüzüdür. 

 

  • İkinci merhalede pipo içmek, keyiftir, bir nevi hedonizmdir. Yeni yeni öğrenirken ağızda garip ve ürkütücü değişiklikler yaratır ise de, bir ritim tutturduktan sonra sır gibi sakladığı keyfini aheste beste fısıldamaya başlar ruhlara. Her zat için farklı sürelerde devam eden bir deneysellik süreci ve süzgeci yerini oturaklı bir haz duyumuna bırakır vakti geldiğinde. Artık pipo da tütün de münferiden keyif enstrümanı haline gelmeye başlar. Bu anlarda piponun keyfine varmaya başlayan âdemoğulları ve âdemkızları da kendi yollarını çizmeye koyulurlar. Kimi pipo biriktirir, kimi tütün; kimi ise kendi gibi pipo sevdalısı dost biriktirir bunların yerine yahut yanına. Hele ki, önceleri dişleri arasında doru bir kısrak gibi oynaşan; bir ısınıp bir sönen, bir sulanıp bir çatlayan pipo artık sahibinin dudakları arasında ehlileşmişse… İşte o vakit pipo, sahibine deyim yerindeyse “el vermiştir.” Duyusal temsil sistemleri de etkilidir piponun hazzına ulaşmakta. Bir başka deyişle, görsel temsil sistemi baskın olan biri için estetiğiyle, dumanıyla, koruyla; kinestetik temsil sistemi baskın biri içinse piponun dokusu, tütünün kokusuyla yahut tadıyla keyif almak ve hazza ulaşmak daha kolay olacaktır. Bu da, kendini bilen, tanıyan insanın ikinci merhaleye daha kolay erişeceği anlamına gelmektedir.

 

  • Üçüncü evrede pipo içmek artık keskinleşen bir damak zevki, insan ruhunda uyanan tütün tadımcılığı ve hatta tatbilirliği (gurmeliği) haline gelmiştir. Artık tütün kavramının içi öznel değerlendirme ve yargılarla, şahsi bilgi birikimleriyle dolmaya başlar. Listeler oluşur bu evrede; ayrı tütün türleri için ayrı ayrı dağarcıklar belirginleşir. “Aşk elinden bade içer gibi” içilen tütünler, gıdısından bal çalınan pipolar çıkar ortaya.

Belirtmek gerek ki bu evre herkeste vuku bulmaz, bulmak zorunda da değildir. Nasıl ki sigara insan ruhunun en dış katmanına hitap ederse, pipo da belirli bir kesim insan için salt tütün yahut keyif alma vesilesi olarak kalır. Bu durum ne eleştiriye ne de başka öznel yargılara açık değildir. Dünyadaki diğer her şey gibi pipo da insan içindir, insanın ilgisi ve tercihi kadar vardır.

 

  • Dördüncü evrede artık “bilginin kendisi sevilmeye başlanmış”, pipo sanatıyla bir dost, bir hayat yoldaşı mukabilinde haşır neşir olunmuştur. Tütün artık tütün, pipo ise meta olmaktan çoktan çıkmış, başka bir role bürünmüştür insan hayatında. Sözgelimi, zamana, zamanın hükümranlığına karşı bir direniş silahı, bir dirayet kalkanı haline gelmiştir. Ruhani yalnızlığa vurulan mühür olmuş, ânı yaşamanın vesilesi olarak çıkmıştır ayyuka. Evladiyelik bir dost kazanma ve bu dostluğu sonraki nesle miras bırakma hissiyatına dönüşmüştür. Bu evrede artık sahip, insan da değildir; pipo da… Çünkü bu evrede insan, dışsal etkilere kapanmış, artık bir parçası, bir uzvu haline gelen piposuyla yekvücut olmaya başlamıştır. Kişi, artık içe açılan kapılara yönelmeyi seçmiştir.

 

Çünkü içe açılan kapılar, sonsuzluğa açılmaktadır… 
Bu evrede, öncekilerde duyumsanan pipo içmek yüzünden kanser olma gibi korkulardan da arınır insan. Çünkü artık, şu gerçeği öğrenmiştir:
Kanser, yalnızca bir ölüm biçimidir. Pipo ise bir yaşam biçimi… Ölüm, yalnızca “bir an” vardır, yaşam ise ölüm gelene dek her an… 

  • Beşinci merhalede artık pipo içmek, pipo içen birine yakışan şekilde davranma bilincine, bir sorumluluğa doğru evrilir. Çünkü artık cümle âlem bu kültürün temsilcisinin farkına varmış, onu gözlemlemektedir. Artık pipo ehli, kendisine yakışan şekilde nazik, naif, centilmen ve vakur olunması gerektiğini, kendisini dikkatli nazarlarla süzenlere de bu suretle örnek olunabileceğini bilmekte, hissetmektedir. Çünkü bu çağda insana dayatılan, benmerkezci, her an kişisel faydasını “maksimize etmekle” meşgul, insaniyet olgusu bakımından vahşi ve ilkel, “id”duyusu yüksek “birey”lere dönüşülmesidir.

Pipo içmekse, farklı olmaya göğüs gererek güne içten içe isyan etmektir; çağın bendegânı sözümona insandan başka bir şey olabilmek, modern dünyanın karanlığından kaçıp, içerde saklı bir mabedin düşevine sığınabilmektir.

Pipo içmek, cana can, ruha huzur üflemek; her dem insan kalabilmektir. 

 

Arda İnal

08.12.16, Ankara

  

Arda İnal
Arda İnal
9 Mart 1987'de, Muğla'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Muğla'da tamamladı. 2003 yılında ilk “edebi” eserlerini yazmaya başlayan, çeşitli hukukî ve edebî eserlerle yazın yaşamına devam eden Arda İnal’ın“Yitik Aşk’a Şiirler” isimli ilk şiir kitabı 2009 yılında Savaş Yayınları’ndan yayımlanmıştır. Daha sonraki yıllarda “Aşkın Beş Mevsimi” isimli ikinci şiir kitabıyla “Morto’nun Mezarlığı” isimli ilk öykü kitabını tamamlayan yazarın eserleri memleketi Muğla’daki yerel gazetelerde ve Ayna İnsan, Deliler Teknesi, Lacivert, Semaver, Ekin Sanat, Gerçemek gibi çeşitli dergilerde yayımlanmıştır. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan ve bir süre serbest avukatlık yaptıktan sonra iki yıl Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nda hukuk uzmanı olarak görev yapan genç yazar, hâlen Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı’nda uzman yardımcısı olarak çalışmakta olup, Ankara’da ikamet etmektedir. Yapıtları: Köşke Giden Puslu Yol, 2007, Ankara (Makale) Yitik Aşk'a Şiirler, Savaş Yay. 2009, Ankara (Şiir) Morto’nun Mezarlığı, Kanguru Yay. 2014, Ankara (Öykü)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.